Sa Hinalaran Kong Bandila

¡Oh!, Bandilang Pilipinhon, matahum dili samahan,

Sa sakop niining dughan ginasimba ug ginahalaran,

Lipaya ug ayaw talikdi, oh!, tambal sa kasakitan,

Ambungan ug hamili nga daw Bitoon sa kahitas-an.

Pamatia ang panghupaw sa mga kalag nga masulub-on,

Ikaw maanyag sama sa Adlaw, sa Bulan ug mga Bitoon,

Sa way sukod nga gugma kanunay ka ginahalaran,

Sa mga maisog nga manlalaban sa Yutang Natawhan.

Napapas na ang kaguol nga nagahari sa mga dughan,

Ikalagiw kanamo ang maitom landong sa kaulipnan,

Sa ibabaw sa mga langit gakasiga ang mga Bitoon

Ug ang matahum mong adlaw mibanos sa kagabhion.

Dawata Bandilang maambong king balak ko nga maluspad,

Nga buut ko pagaawiton kon sa langit na ikaw iladlad,

Kuyog sa gugmang gadilaab, ulay, putli ug way buling

Sa atubangan sa mga langit Kanimo manalangin.

Pahiri ang among mga luha nga sa aping nanaligdig,

Tugod sa ikamatay nga kamingaw nga walay indig,

Kay buut ka pasipad-an, ay!, sa mga tawong maluibon

Nga nagapuyo sa kangitngit sa maitom nga kagabhion.

Ikaw humut nga Bulak, Sagisag sa Yutang Natawhan,

Diin ag Adlaw musilak, sa mga Bitoon gilibutan;

Mapapas ug mangahanaw ang tanan kong mga kasakit

Kon magasud-ong kanimo nga nagkayab ka sa langit.

¿Wala ka ba masayud sa lakad ko nga paghigugma?

Ang mga bukid saksi sa gibati ko nga way sama,

Mailo sa kalipay kon dag-uman sa usa ka pagpilok,

Pati Yutang Natawhan sa lawud daw mahatiurok.

Ikaw matahum nga Bulak sa tulo ka bulok naggakit,

Nga sa imong kahumut imong gipalinaan ang langit,

Humalatag sa kalinaw ug haligi sa pakigdait,

Mao ang among kalipay ug tambal sa mga kasakit.

Kanang malumo nga hangin nga muhalok sa imong dagway,

Kalag ug kasingkasing suluguon sa gugma nga ulay,

Kagikan sa kahayag ug katahum nga walay sama,

Kanunay nga ginaiwagan sa kalayo sa akong gugma.

Agosto 4, 1904

SOURCES:

Buyser, Fernando Aquino (1936). Sa Hinalaran Kong Bandila. BASAHON SA MGA BALAK (pp. 117-118). Mabini Press, Sugbo.

Photo. https://en.wikipedia.org/wiki/Marcela_Agoncillo#/media/File:Amorsolo%27s_The_Making_of_the_Philippine_Flag.png

Sa Kabulakan Sa Akong Yuta

Gakasiga sa bulawan ug mga mutya

Kining ginasimba kong Yutang Natawhan,

Matam-is nga pahulayan ug maoy himaya,

Sa mga masulub-on kalipay sa dughan.

Nagahayag daw Bitoon ang mga Dalaga,

Mahal, hinigugmang anak sa Pilipinas,

Kaparang sa Adlaw, Bulan ang ilang kasiga,

Sa kasubo sa magsasakay makapapas.

Ingon sa mga Manulunda malipayon,

Nagpangalimyon sa kahumut sa Sidlakan,

Mga liryo namuklad sa mga baybayon

Niining hinalaran kong Yutang Natawhan.

Makadani tan-awon ang ilang panagway,

Subangan sa paghigugma ang ilang kaanyag,

Mga mata manunoy ug makabibihag,

Sa dughan ug kasingkasing makalilipay.

Kamo mao ang Suga nga sa yuta ko nagaiwag,

Bitoon sa dagat sa batid nga magsasakay,

Ug sa Pilipinas masigang banagbanag,

Nga sa kangitngit sa gabii nagasalikway.

Kaanyag ug kahumut nga dili ikapananglit

Sa tanan nga mga bulak sa tibuok kalibutan,

Ang babaying Pilipinhon tabunon nga panit,

Matam-is awiton dinhi niining kadagatan.

Ikaw bulak nga tuburan sa mga garay,

Nga ginaawit sa kadagatan ug kabukiran

Matam-is ka nga pagabalakon sa kanunay,

Sa mga masulub-on gugmang pinasikaran.

Sa ngabil sa mga maguuma akong hingdunggan

Ug sa mga panday, bakiro ug mananagat,

Gitambalan sa kakapoy ug kagul-anan

Magsisiba aron madaog ang mabug-at.

Ikaw ang gidamgo sa mga mahigugmaon

Ug ginikanan sa kalipay ug pag-antos,

Gikan sa mga hunahuna nga maluibon

Ug sa usa ka gugma nga walay pagkatim-os.

Usa ka garbo sa akong Yutang Natawhan

Gihigugma sama sa ikaduhang Bathala,

Dunay usa ka halaran sa sulod ning dughan

Nga giiwagan kanunay sa putli ga gugma.

Maambong ug makalilipay kamo sud-ongon

Nga gidayandayan sa Yutang Natawhan

Nga bag-ong nakagawas sa pagkaulipon

Bag-ong nakakaplag sa iyang Kagawasan.

Dili matukib ang bation kong kagul-anan,

Kong tan-awon ko nga malarag sa hinuyuhoy,

Ug mapalong ang kaanyag ug ang kapalaran

Tungod sa kabangis sa gugmang walay kaluoy.

Tan-awa kanunay ang atong Yutang Natawhan

Nga nagtukaw, nagabantay sa walay hunong,

Tuburan sa kaputli, lindog sa kinaadman,

Nga kanatong tanan maghiusa ug maghugpong.

Kaninyo ako sa pagpalandong muduyog

Makigtipon unta sa usa lang ka hunahuna,

Ihalad ko sa Yutang Natawhan ang kusog

Aron hipalgan ang kaayuhan nga gipangita.

Hulyo 23, 1904

SOURCE:

Buyser, Fernando Aquino (1936). Sa Kabulakan Sa Akong Yuta. BASAHON SA MGA BALAK (pp. 114-116). Mabini Press, Sugbo.

Dawata Kining Balak

(Sa Akong Yutang Natawhan)

Hinigugmang Pilipinas, ang silimbahon kong bulak

Sa Kabitoonan, Bulan ug Adlaw minahal kang mutya,

Hiyas nga dili ikagsaysay sa dughan ko nagainggat

Sa kainit sa kasingkasing bulak nga dili malaya,

Ikaw ang hinugdan sa kasakit, ikaw ang himaya.

Anaa nagasud-ong ang langit uban sa mga Bitoon,

Anaay usa ka gamhanan nga kanimo nagabantay,

Gipatindog ang mga tunghaan kay didto pagaagakon

Ang maluyahon nimong lungsod sa pagtuon sa kanunay

Aron gayud sa imong kaayohan ug sa imong mga banay.

Alagad sa dakung pagbati dinani sa kaayohan

Mamulong ako kanimo sa tingog matinahuron,

Ang gahum sa us aka “Republica” kun usa ka Ginharian

Anaa sa dakung gugma sa tanang mga lungsuranon

Kay siya ang nagasapnay, anaa man kaniya ang kagahum.

Tungod sa imong Kagawasan amo nga ginahibalag

Ug ginalabang namo mga bukid nga makalilisang,

Mapait nga mga pag-antos ug kamingaw sa among kalag,

Gipabantang namo ang dughan sa baba sa mga luthang

Ug sa among mga kabudlay misubang ang banagbanag.

Nahikatulog ako sa paglaum sa matam-is nga saad,

Pinasanong sa dughan sa usa ka lungsod nga dungganan,

Nga ang katubsanan anha ra sa ilang kamot ipasikad,

Sila ang magahatag sa pinangandoy tang Kagawasan

Oh! Pagkabulahan kong ang Bandila namo mubuklad.

Dawata kining balak ko nga kanimo maoy itahud,

Ako kanimong ihalad, iawit ug igaraygaray,

Uban sa mahigugmaon, sa tiilan mo ako magaluhod

Kinabuhi ihatag sa atubangan sa mga kaaway

Nga kanimo magpasipala, pinasikad sa Balaod.

Wala koy laing ikahatag nga kanimo makalipay

Kini rang akong mga buhat ug ang gugma kong hingpit

Kay ang paghulat mao ang pag-antos sa adlawng malaay

Apan kalipay kay dunay tambal sa mga kasakit,

Bulahan kadtong adlaw, adlaw sa atong mga kalipay.

Hulyo 23, 1904

SOURCE:

Buyser, Fernando Aquino (1936). Dawata Kining Balak. BASAHON SA MGA BALAK (pp. 119-120). Mabini Press, Sugbu.

NASUDNONG AWIT SA PILIPINAS / HIMNO NACIONAL DE FILIPINAS

NASUDNONG AWIT SA PILIPINAS¹

(Hinubad ni Floripinas)

1.    Yutang Natawhang ginasimba,

Anak sa Adlaw sa Sidlakan,

Ang kalayo niya nga masiga

Anaa kanimo nagadagaang.

2.    Kayutaan sa mga gugma,

Sa kaisganan natawhan,

Sa mga magpapasipala

Dili ka gayud katamakan.

3.    Sa imong bughaw nga langit, sa imong mga hulak,

Sa imong mga bukid ug sa imong kadagatan,

Nagadilaab ug gahibukhibuk ang balak

Sa hinigugma mo uyamot nga Kagawasan.

4.    Ang imong Tunggol nga sa panggubatan

Ang kadaugan kaniya misilaw,

Dili gayud makita nga kapadngan

Ang iyang mga Bitoon ug Adlaw.

5.    Yuta sa mga gugma, sa Adlaw ug kalipay,

Sa sabakan mo matam-is ang pagpuyo.

İMaoy usa ka himaya alang sa mga anak mo

Kong pasipad an ka, kanimo pakamatay!

HIMNO NACIONAL DE FILIPINAS²

1.    Tierra adorada

Hija del sol de Oriente

Su fuego ardiente

En ti latiendo está.

2.    Tierra de amores,

Del heroismo cuna

Los invasores

No te hollaran jamas.

3.    En tu azul cielo, en tus auras,

En tus montes y en tu mar

Esplende y late el poema

De tu amada libertad.

4.    Tu pabellón que en la slides

La victoria iluminó

No verá nunca apagados

Sus estrellas ni su sol.

5.    Tierra de dichas, de sol y de amores.

En tu regazo dulce es virvir

İEs una gloria para tus hijos

Cuando te ofenden, por ti morir!

SOURCE:

1. Buyser, Fernando Aquino (1936). Nasudnong Awit Sa Pilipinas. BASAHON SA MGA BALAK (p. 244). Mabini Press, Sugbu.

2. Himno Nacional de Filipinas. Himnos Nacionales (Coleccion). BASAHON SA MGA BALAK (p. 271). Mabini Press, Sugbu.

KATAPUSANG PANAMILIT NI DR. RIZAL

(Hinubad ni Mons. Fernando Buyser)

I

Arinako, Yutawohang ginasimba, banwa sa Adlaw hinigugma!

Mutya sa dagat sa Sidlakan, among nausik nga matahum-tanaman!

Sa subó ug lawos nga kinabuhi, sa paghatag kanimo ako masadya,

Bisan pa kon labing masiga, labing linghod, labing binulakan pa,

Mao man usab ihatag ko kanimo, ihatag ko tungod sa imong kaayuhan!

II

Sa mga hawan sa panggubatan, sa pagpakig-away nga sinalimuang,

Uban naghatag kanimo sa ilang kinabuhi, way panukó, way ping-it;

Ang dapit wala igasapayan; kalisod, kadaugan kun kalipayan,

Bitayan kun hawan nga binuksan, gubat kun mabangis nga pagsakit,

Magsama ra man sila kon pangayuon sa Yutawohan kun sa pinuy-anan.

III

Ako mamatay kon akong makita nga ang langit nagapula-pula na

Ug sa tapos magpahibalo sa adlaw, luyo sa maitom nga panganuron;

Kon sa kapula gakinahanglan ka aron itina sa imong kabuntagon,

Ibisibis moa ng akong dugó, pabuhagaya siya sa maayong takna,

Ug, sa usa ka kidlap sa imong talisubang nga suga, siya puluga!

IV

Ang akong mga damgo sa bayong pa akong laki nga nagaka-ulitawhay,

Ang akong mga damgo sa pagkabatan-on, sa kabaskog na nagaduay,

Mao ang pagtan-aw kanimo ug usa ka adlaw, hiyas sa dagat sa Sidlakan,

Mamala ang maitom mong mga mata, pinataas ang agtang mong mahapsay,

Walay mga lama, walay mga kunot, walay mga buling sa kaulawan!

V

İDaman sa akong kinabuhi, akong tinguha nga buhi ug labing mainit!

İKagawasan, kanimo gasinggit ang kalag nga mugikan na hapit!

İKagawasan!....İoh, pagkatahum ang pagpakapukan aron ka mahaulog,

Mamatayng gahatag kanimo ug kinabuhi, mamatay ubos sa imong langit

Ug sa imong palhi nga yuta sa walay-katapusan mahakatulog!

VI

Kon sa ibabaw sa akong lubnganan, mugitib usa ka adlaw, makita mo

Sa taliwala sa mabaga nga sagbot, yano, mapaubsanon nga bulak,

Ipaduol siya sa imong mga ngabil ug halukan mo ang kalag ko,

Ug, sa ilalom sa lubnganan nga mabugnaw, sa akong agtang babation ko,

Sa imo nga kalumó ang hinagawhaw ug ang kainit sa imong inalibwak.

VII

Biyai ang Bulan nga, sa iyang sugang malinaw ug malumo, magtan-aw kanako,

Biyai nga ang banagbanag magpadala sa iyang dan-ag nga humalapit;

Pasagdi nga ang hangin, sa iyang dinahunog nga makusog, magabakhó,

Ug kon mukunsad ug mubatog ang usa ka langgam sa ibabaw sa Krus ko,

Pasagdi nga ang langgam magalaylay sa usa ka awit sa pagpakigdait.

VIII

Pasagdi nga ang Adlaw nga nagalagiting sa mga ulan magapahanaw

Ug sa langit managpamalik sila nga putli uban sa akong tinuwaw;

Biyai nga sa sayó kong kamatayon maghilak usa ka maó nga higala;

Ug kon, adunay tungod kanako magaampo, sa mga hapon nga malinaw,

Magaampo ka usab, İoh Yutawohan!, tungod sa pahulay ko kang Bathala.

IX

Magaampo ka tungod sa tanan nga nangamatay nga walay palad;

Tungod sa tanang gaantos sa mga pagsakit nga walay ikaduha;

Tungod sa mga kabus namong inahan nga nanaghilak sa kaguol nila,

Tungod sa mga ilo ug mga balo, tungod sa mga binilanggong gisamad,

Ug pag-ampo tungod kanimo nga, sa matuod mong katubsanan, makakita ka.

X

Ug kon sa gabiing madulom ang lubnganan sa kangitngit pagaliminan

Ug lunlon mga bukog na lamang nangaging maoy magatukaw didto,

Dili mo bungkagon ang iyang kahilom, dili mo tugawon ang tinago;

Tingali kon makabati ka ug honi sa kitara kun sa talutang,

Ako kana, hinigugmang Yutawohan, ako mao nga nagaawit kanimo.

XI

Ug unya kon ang akong lubnganan, sa ngatanan na gihikalimtan,

Wala na siyay krus bisan bato nga magatimaan sa iyang dapit

Pasagdi nga pagadaruhon sa tawo, sa iyang sarul isawilik,

Nga ang tanan kong mga abog una sila managpamalik sa kawalaan,

Nga sa alikabo sa imong alpumbra mahatipon sila ug maha-uban.

XII

Nan, sa ingon niana walay sapayan nga sa kalimot ibutang mo ako!

Ang kahanginan mo, mga bukid mo, mga patag mo labangon ko;

Malanugon ug mananoy nga honi mamao ako alang sa dalunggan mo;

Kahumot, kahayag, mga bulok, dinaguhob, awit, inaguló,

Magasublisubli sila kanunay sa lintunganay sa akong pagtuo.

XIII

Yutawohan ko nga ginasimba, kasakit sa akong mga kasakitan;

Hinigugmang Pilipinas, ang katapusan kong panamilit pamatia!

Naa kanimo tanan gibilin ko; akong mga gugma, akong mga ginikanan;

Muadto ako didto diin walay mga ulipon, berdugo ug mga tampalasan,

Diin ang pagtuo dili mupatay, diin ang magahari mao si Bathala!

XIV

Arinako, mga ginikanan ug mga igsoon, katipik sa kalag ko,

Mga higala sa pagkabatan-on sa nawala nga panimalay!

Pagpasalamat kamo, kay magapahulay na ako sa adlaw nga mabudlay,

Arinako, matam-is nga “Estranjera”, higala ko, kalipay ko!

Arinako, hinigugmang mga binuhat!....İPagkamatay maoy pagpahulay.

PAHAMATNGON:

            Kini mao ang giila nga maayong pagkahubad, labaw kay sa nahamantala sa BISAYA, sa NASUD ug sa ANG KATARUNGAN, ubos sa ngalan ni “Floripinas”.  Gibasa kini sa taghubad didto sa Buktol, Jagna, Bohol, sa ika-30 sa Disyimbri ning tuig 1936, sa human ang Misa solemne nga gipahanungod sa ika 40 ka sumad sa pagkamatay ni Balaan Dr. José Rizal.

SOURCE:

Buyser, Fernando Aquino (1936). Katapusang Panamilit ni Dr. Rizal. BASAHON SA MGA BALAK (pp. 265-268). Mabini Press, Sugbu.

ANG PAGKATAWO NI JOSE RIZAL

Nahamugso niini nga adlaw

Ang Pulong sa kaisganan

Linirangan siya sa silaw

Sa Kauswagan ug Kagawasan.

Ang duyanan niya bulak

Nga sa kahumut nangalimyon,

Ug siya gihalukan sa silak

Sa Adlaw sa kabuntagon.

Mikalag ang bag-ong hayag

Nga sa kangitngit nagapapas,

Sa katalawan nagalaglag

Ug sa kaulipnan nagalugtas.

Kay siya mao kadtong Pulong

Sa katubsanan nga Pilipinhon,

Nga sa walay kahadlok gapugtod

Sa mga talikala sa Lungsod.

Sukad niadtong adlawa

Nakaginhawa ang Pilipinas,

Mga hunahuna haluag na

Ug sa tingog nakapataas.

Kasingkasing siya ug bukton

Sa Kahayag ug Kagawasan

Nga naganudnod sa malupigon,

Gaguba sa usa ka Ginharian.

Ang wala mahimo sa mga kanyon,

Sa mga baril ug mga sundang,

Gigun-ob sa kusog sa mga pulong,

Sa hunahuna ug kinaadman.

Ang kahimtang sa atong lungsod

Nga naglaygay sa kagul-anan,

Mitimbakuwas ug mibakod

Kay nangita sa katarungan.

Human sa taas nga mga adlaw,

Sa mga tuig ug katuigan,

Nagkaanam-anam pagpangahanaw

Ang makauulaw nga kaulipnan.

Kay sa pagkatawo ni J. Rizal,

Manunubos sa atong kaliwat,

Gilugtas niya ang mga busal

Nga sa atong baba gibaat.

Ug sa iya nga paghimugso

Mituwaw siya ug misiyagit:

Talikala unta mangabugto,

Oh! Hataas nga mga langit!

Sa gamay pa siya nga bata.

Daw nakalitok siya pagsulti,

Gipamulong sa iyang baba

Ang tulo ka K.K.K. ug P.

Sa human kini lituka niya

Ang mga Harihari nahulog,

Ang palabilabihon mihapla

Ug ang mga Prayli nangurog.

SOURCE:

Buyser, Fernando Aquino, 1936, Ang Pagkatawo Ni Jose Rizal, BASAHON SA MGA BALAK (pp. 99-101), Mabini Press, Sugbu.

ANG HENYO SA KRISTIANISMO

(Kang Emmo. Mons. Dr. Gregorio Aglipay, Obispo Maximo Sa Simbahan Nasudnon)

May katarungan gayud ang ginaingon

Sa usa ka bantugan nga Mamumulong

Nga ang Henyo mao ang hatag nga matahum

Alang sa kaliwat nga tawohanon.

Ang tawo mahimo pa nga langkatan

Sa iyang gahum ug mga bahandi,

Apan ang Henyo dili gayud kapugngan,

Dili mabilanggo, dili gayud ug dili.

Lupad, Henyo nga labing dakuan, lupad,

Latas, tadlasa ang mga kabitoonan,

Ikaw, ikaw nga kasama sa tanlag

Nga dili mudawat, oh!, sa bilanggoan.

Sa mga makinaadmanon ka giyukboan

Sa paglibut mo sa tibuok kalibutan

Nga nagsakay sa karrosa sa imong pagdaog

Nga tinukod sa imong mga kabantog.

Sa diha nga galuhodka ug nagaampo

Sa Bathala sa mga panggubatan,

Nahimo ka nga bantugan ug daku

Sa mga Pilosopo sa ka-karaanan.

Ug nakab-ut mo ang daghang mga pagdaog

Alang sa imong Yuta nga Natawhan,

Sa hiningugmang mga katagilungsod

Ug alang sa tibuok nga kalibutan.

Mga Pilosopo ug mga magbabalak,

Mga Mamumulong nga labing bantugan,

Imong gipalong ang ilang kasilak

Ug imong gidaog ang Henyo sa mga Karaan.

Gikahadlukan ka ug ginakurugan

Tungod sa mauswagon mong mga pagtulon-an,

Ug ang mga diwatahan nga Tinuhoan

Nanagpamahawa sa imong atubangan.

Nanagpangalagiw aron sa paglubong

Didto sa Kasadpan sa mga kalimot,

Paglubong hangtud na lamang sa gihapon

Aron dili na makahimo ug mga kadaut.

Ang matulin ug makusog nga paglupad

Sa langgam nga Agilang romanhon

Giabut sa kakapoy ug nahasanglad

Sa atubangan sa Simbahang Pilipinhon.

SOURCE:

Buyser, Fernando Aquino, 1936, Ang Henyo Sa Kristianismo, BASAHON SA MGA BALAK (pp. 123-124), Mabini Press, Sugbu.

ALANG KANG ANDRES BONIFACIO

(Ang Magtutukod sa KATIPUNAN)

Niining panahon nga labing malisod

Sa among pagkinabuhi nga nasudnon,

Gimantala namo kini nga basahon

Nga kanimo amo nga gipahinungod.

Walay sarang nga kanimo ko ihalad,

Timaan sa paghigugmang balaanon

Mao ra kining mga dahon nga luspad

Nga ipahaluna ko sa imong lubong.

Kay aron pagsumpo sa pagdaugdaog,

Nga nagahari sa way palad tang yuta,

Ni Bathala gihatagan ka ug kusog,

Aron sa malupigon pagpapahawa.

Oh! Katingalahan ug dili matugkad

Ang hukom ug mga dalan ni Bathala,

Ang kabos paghatagan niya sa palad

Ang mapahitas-on magkamang sa yuta.

Ikaw, Bayani, mao ang gitugyanan,

Sa pagpanubos sa lungsod mong pinili,

Ug ang hunahuna mo nga gilabanan

Sa Kagawasan maoy timgas nga binhi.

Ang paghigugma sa Yutang Natawhan,

Sa kasingkasing namo nagadilaab,

Ug sa mga lungsod, dagat, kabukiran,

Ang Tunggol sa kalinaw magkayabkayab.

SOURCE:

Buyser, Fernando Aquino (1936). Alang Kang Andres Bonifacio. BASAHON SA MGA BALAK (pp. 129-130). Mabini Press, Sugbu.

ANG KAGAWASAN

ni Mons. Fernando Buyser (1936)

Ang tawo migula'ng hingpit sa kamot ni Bathala,
Daw sa mga langgam ug sa tanang mga binuhat,
Kay sa paghimugso uban ang mga katungod niya,
Mao kini ang pulong sa mga balaanong sulat.

Sama sa langgam nga sa mga kahoy nanag-awit,
Sama sa hangin nga sa kinabuhi ta muhatag,
Sama sa mga Bitoon sa kahitas-an sa langit,
Sama sa mga bulak nga sa kahumot gasabwag.

Ang Kagawasan, unya na maila ang daku nga bili,
Kon mausik na, mahanaw ug dili na hikit-an,
Unya na siya mahala sa mangitngit nga gabii,
Sa kaulipnan sa mga masulub-ong bilanggoan.

Usa ka tawong gawas maoy usa ka tawong hingpit,
Takus ug dungganan, sa hamiling mga pagbati,
Ulusahon, halangdon ug maambong sama sa langit,
Matam-is dili samahan ang iyang kinabuhi.

Ang magpaulipon sa kabubut-on nga kaugalingon,
Mao ang usa ka tawo nga talawan ug maluibon,
Ug maoy usa ka tawong malimbungon, talamayon,
Sa usa ka pulong usa ka tawong angay kaluy-on.

Hunahunang gawas nga dinala sa pagkatawo,
Ug ang pagpasundayag ta sa atong mga pangisip,
Iwag sa katarungan ug sa kamatuoran silaw,
Nga ginatugyan kanato ni Bathala sa hingpit.

Ang Tawo may katungod pagtukod mga kapunungan,
Alang sa kahingpitan ta ug mga kinahanglanon,
Natawo kita alang sa atong balay'ng kaugalingon,
Sa atong lawas, katiponbalay ug Yutang Natawhan.

Kinsay dili antigo mulaban sa iyang Kagawasan,
Maoy usa ka binuhat nga labing talamayon,
Igo sa tanang pagdaugdaog, angay pagadagmalan,
Angay siya lugpitan ug galungan sa iyang ilong.


SOURCE:

Buyser, Fernando Aquino (1936). Ang Kagawasan. BASAHON SA MGA BALAK  (pp. 23-24). Mabini Press, Sugbo.